منظور از هوش مصنوعی چیست؟

«هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence) به توانایی سیستم‌های کامپیوتری اشاره دارد که می‌توانند وظایفی را انجام دهند که در ظاهر نیاز به هوش و تفکر انسانی دارند. این سیستم‌ها با استفاده از الگوریتم‌ها، مدل‌های ریاضی و داده‌های ورودی، تصمیم‌گیری‌ها و پردازش‌های پیچیده را انجام می‌دهند.

هوش مصنوعی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

  1. هوش مصنوعی ضعیف یا باریک (Artificial Narrow Intelligence یا ANI): در این دسته، سیستم‌های AI تخصصی در یک حوزه خاص عمل می‌کنند. مثال‌هایی از ANI شامل سیستم‌های تشخیص تصاویر، مترجم‌های آنلاین و موتورهای جستجوی وب می‌باشند.
  2. هوش مصنوعی عام (Artificial General Intelligence یا AGI): AGI به هوش مصنوعی اشاره دارد که به مانند انسان‌ها، توانایی حل مسائل متنوع و عمومی را داشته باشد و از یادگیری مستمر برای تطابق با موقعیت‌های جدید استفاده کند. تا سال‌های اخیر، AGI هنوز به دست نیامده و بیشتر پروژه‌های AI به ساختن ANI محدود شده‌اند.

هدف اصلی انواع هوش مصنوعی بهبود کارایی و افزایش کاربردهای مختلف در حوزه‌هایی از جمله پزشکی، روباتیک، معماری سیستم‌های متکامل، مدیریت منابع و بسیاری دیگر است.

تاریخچه مختصری از هوش مصنوعی

منشا هوش مصنوعی چیست و تاریخچه هوش مصنوعی به کجا باز میگردد؟ در زیر مختصری از پیشینه هوش مصنوعی بیان شده است.

  1. دهه ۱۹۵۰: شروع تحقیقات در زمینه هوش مصنوعی با پیشنهاد مدل‌های محاسباتی و تئوری ماشین‌ها توسط آلن تورینگ و جان مک‌کارتی.
  2. دهه ۱۹۶۰: پدیدآوری اصول شناختی و یادگیری ماشینی توسط فرهنگ راسترو و دونالد میش.
  3. دهه ۱۹۷۰: پیشرفت‌های مهم در حوزه منطق فازی و سیستم‌های خبره.
  4. دهه ۱۹۸۰: ظهور روش‌های پردازش زبان طبیعی و شبکه‌های عصبی مصنوعی.
  5. دهه ۱۹۹۰: پیشرفت در تصویربرداری کامپیوتری و سیستم‌های تشخیص الگو.
  6. دهه ۲۰۰۰ به بعد: افزایش توانایی‌های هوش مصنوعی با استفاده از یادگیری عمیق، تولید متن و تصویر و توسعه روبات‌ها و ماشین‌های هوشمند.

هوش مصنوعی شامل چیست؟

هوش مصنوعی (AI) شامل مجموعه گسترده از تکنیک‌ها، مدل‌ها و الگوریتم‌های کامپیوتری است که سیستم‌های کامپیوتری را قادر می‌سازد تا وظایفی را انجام دهند که به نظر ممکن می‌آید که نیاز به هوش و تفکر انسانی داشته باشند. در کل Artificial Intelligence شامل موارد زیر می‌شود:

  • یادگیری ماشینی (Machine Learning): سیستم‌های AI به توانایی یادگیری از داده‌ها و تطبیق با الگوها و تغییرات در داده‌ها توسط خود می‌پردازند.
  • شبکه‌های عصبی مصنوعی (Artificial Neural Networks): این ساختارها مدل‌های محاسباتی از سیستم‌های عصبی انسانی هستند و در بسیاری از وظایف مانند تصویربرداری کامپیوتری و پردازش زبان طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • پردازش زبان طبیعی (Natural Language Processing): این حوزه به تفکیک و تحلیل متن و گفتار انسانی توسط سیستم‌های کامپیوتری می‌پردازد و در کاربردهایی مانند ترجمه ماشینی و تحلیل احساسات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • بینایی ماشین (Computer Vision): این فناوری به کامپیوترها اجازه می‌دهد تا تصاویر و ویدیوها را تحلیل کرده و اطلاعاتی از آنها استخراج کنند که در روباتیک، خودروهای هوش مصنوعی و تشخیص الگو مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • رباتیک (Robotics): ربات‌ها و سیستم‌های هوش مصنوعی برای انجام وظایف مختلفی از جمله تولید، حمل و نقل و پزشکی استفاده می‌شوند.
  • منطق فازی (Fuzzy Logic): این مفهوم به سیستم‌هایی اشاره دارد که می‌توانند با استفاده از مفاهیمی مثل نسبتاً بزرگ یا نسبتاً کم تصمیم‌گیری کنند.
  • تولید متن و تصویر: سیستم‌های AI می‌توانند متون و تصاویر تولید کنند که در تولید محتوا و هنر دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای مثال ربات ChatGpt و یا گوگل بارد از این دسته ابزارهای هوش مصنوعی هستند،
  • هوش مصنوعی قدرتمند (AGI): این مفهوم به هدف ساخت سیستم‌های هوش مصنوعیی اشاره دارد که به مانند انسان‌ها توانایی عمومی در تفکر و یادگیری را داشته باشند.

هوش مصنوعی در حال توسعه و پیشرفت مستمر است و کاربردهای هوش مصنوعی را میتوان در صنایع و زمینه‌های مختلف از جمله پزشکی، اتوماسیون صنعتی، خودروهای هوش مصنوعی، امور مالی و غیره مشاهده کرد.

هوش مىصنوعی در کامپیوتر

هوش مصنوعی (AI) در کامپیوتر به استفاده از تکنولوژی‌ها و الگوریتم‌های کامپیوتری برای توسعه سیستم‌ها و برنامه‌هایی اشاره دارد که توانایی انجام وظایف مشابه با عملکرد انسان را دارند. این سیستم‌ها معمولاً با استفاده از یادگیری ماشینی و داده‌های ورودی بهبود می‌یابند و به تفکر مصنوعی، تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر داده و پردازش داده‌های پیچیده می‌پردازند.

هوش مصنوعی چه کاری انجام میدهد؟

در توضیحات بالا فهمیدیم که هوش مصنوعی چیست و شامل چه چیزهایی میشود اما دقیقا هوش مصنوعی چه کاری انجام میدهد؟ هوش مصنوعی (AI) توانایی انجام مجموعه گسترده‌ای از وظایف و کارها را داراست. این وظایف می‌توانند متناسب با نوع هوش مصنوعی و توانایی‌های آن متغیر باشند.

در فهرست زیر برخی از وظایف رایجی که هوش مصنوعی توانایی انجام آن را دارد آورده شده است:

  • پردازش داده و تحلیل: هوش مصنوعی می‌تواند داده‌های حجیم را تجزیه و تحلیل کرده و اطلاعات مفیدی از آنها استخراج کند که در تصمیم‌گیری‌ها و تجزیه‌وتحلیل‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • یادگیری ماشینی: AI می‌تواند از داده‌ها یاد بگیرد و مدل‌های پیش‌بینی و تصمیم‌گیری ایجاد کند. این ویژگی در بسیاری از کاربردها مانند تشخیص الگوها، ترجمه ماشینی و توصیه‌گرها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • تشخیص الگو: AI می‌تواند الگوها را در داده‌ها یا تصاویر تشخیص دهد، از جمله تشخیص چهره‌ها، تشخیص الگوهای پزشکی و تشخیص اشیاء.
  • پردازش زبان طبیعی: این قابلیت به کامپیوترها اجازه می‌دهد تا متن و گفتار انسانی را تفسیر کنند و درک کنند. این وظیفه ممکن است شامل ترجمه ماشینی، تحلیل احساسات متنی و پردازش خودکار اسناد باشد.
  • بینایی ماشین: هوش مصنوعی می‌تواند تصاویر و ویدیوها را تحلیل کرده و اطلاعات از آنها استخراج کند که در تشخیص الگوها، تشخیص اشیاء و خودروهای هوش مصنوعی مانند خودروهای خودران مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • رباتیک: هوش مصنوعی در رباتیک برای کنترل ربات‌ها و سیستم‌های خودکار استفاده می‌شود که می‌توانند وظایفی از جمله حمل و نقل، تولید و پژوهش را انجام دهند.
  • تولید متن و تصویر: AI می‌تواند متون و تصاویر تولید کند که در تولید محتوا، هنر دیجیتال و تولید محصولات دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرد. هوش مصنوعی CHATGPT نمونه بارزی از این دست است.
  • تصمیم‌گیری خودکار: هوش مصنوعی می‌تواند تصمیم‌های خودکار در مواردی مانند مدیریت منابع، تجارت الکترونیک و تحلیل مالی اتخاذ کند.

هوش مصنوعی با توجه به توانمندی‌ها و تطبیق به موقعیت‌ها، در بسیاری از صنایع و زمینه‌های مختلف از جمله پزشکی، اتوماسیون صنعتی، امور مالی، خودروسازی و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربردهای هوش مصنوعی چیست؟

کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع مختلف بسیار گسترده و تنوع‌بخشی هستند. در زیر، ۱۰ مورد از این کاربردها آورده شده است.

هوش مصنوعی در پزشکی

هوش مصنوعی در پزشکی می‌تواند در تشخیص بیماری‌ها از تصاویر پزشکی کمک کند، توصیه‌گرهای درمانی شخصی‌سازی شده ایجاد کند و در تحلیل داده‌های پزشکی برای پیش‌بینی اپیدمی‌ها و تحقیقات بالینی مورد استفاده قرار گیرد.

اتوماسیون صنعتی

در صنعت، هوش مصنوعی می‌تواند به کنترل و مدیریت فرایندهای تولیدی کمک کند، از جمله روبات‌های خودران و ماشین‌های CNC (کنترل عددی رایانه‌ای) برای تولید محصولات دقیق و بهینه.

خودروهای هوش مصنوعی

هوش مصنوعی در صنعت خودروسازی برای توسعه خودروهای خودران و سیستم‌های کمک رانندگی مانند ردیابی و پارک خودکار استفاده می‌شود.

تجارت الکترونیک

سیستم‌های پیشنهاد محصولات، تشخیص تقاضا و تحلیل داده‌های مشتریان به کسب و کارهای آنلاین کمک می‌کنند تا تجارت خود را بهبود ببخشند.

بانکداری و مالی

هوش مصنوعی در تحلیل ریسک اعتباری، مدیریت سرمایه، تجارت الگوریتمی و تصمیم‌گیری‌های مالی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مدیریت منابع انسانی

از هوش مصنوعی در انتخاب و استخدام کارمندان، تحلیل عملکرد کارکنان و بهبود فرآیندهای مدیریت منابع انسانی استفاده می‌شود.

پردازش زبان طبیعی

این تکنولوژی در ترجمه ماشینی، تحلیل متن و خلاصه‌سازی متون مورد استفاده قرار می‌گیرد، به عنوان مثال در ربات‌های گفتگوی یا چت بات های هوش مصنوعی.